خانه >> الکترونیک >> آموزش الکترونیک پایه >> مقاومت و انواع آن

مقاومت و انواع آن

مقاومت در همه جای الکترونیک دیده میشوند و احتمالا اولین عنصر “واقعی” الکترونیکی است که شما دیده اید. مقاومتها قطعات کوچک استوانه ای شکلی هستند که در بیشتر بردهای مدارات الکترونیک دیده می شوند. مقاومتها به خودی خود هیچ چیز قابل ملاحظه ای پیچیده ای ندارند، اما در طراحی مدارات الکترونیک نقش حیاتی دارند. در طول آموزش الکترونیک درس مقاوت ها، ما به شما می آموزیم که مقاومتها چی هستن، نحوه خواندن مقدار مقاومتها، روش های خاص  استفاده از مقاومت ها، و همه چیز در مورد نوع خاصی از مقاومت متغییر که پتانسیومتر گفته میشه.

همه چیز درباره مقاومت ها 

یک مقاومت یک قطعه الکترونیکی است که جریان الکترونها را محدود می کند. در نتیجه این کار، انرژی را به صورت گرما از بین می رود. به زبان ساده الکتریسیته و برق تلاش میکند از اجسام با مقاومت بالا عبور کند و این تلاش و انرژی مصرفی برای عبور از اجسام به گرما تبدیل میشود .

نشان و علامت اهم

نشان و علامت اهم

مقدار مقاومتی که یک قطعه مقاومت از خود نشان میدهد با واحد اهم اندازه گیری میشود. نماد اهم ، امگا از الفبای یونانی است. از نظر الکترونیکی ،هر یک مقاومت جریان الکتریکی را به مقدار مشخص و دقیق کاهش میدهد . در نظر بگیرید که در یک مدار که یک ولتاژ ورودی ثابت داشته باشید و مقاومتها هم ثابت باشند، می توانید از قانون اوهم تعیین کنید که مقاومت چقدر جریان را محدود کرده است. این محاسبه مقدار جریان محدود شده توسط مقاومت در  تعدادی از سناریوها و مدارات الکترونیک ، از جمله کار با LED ها، مفید است که در درس دیودها به ان میپردازیم.

اهم متر

برای اندازه گیری اهم با یک مولتی متر، سلکتور اهم متر رو روی نماد Ω و  محدوده مناسب (مگر اینکه شما یک مولتی متر اتوماتیک داشته باشید) بچرخانید. برای تعیین محدوده صحیح، شما باید قادر به خواندن مقاومت، خواندن مقدار مقاوت رو در همین درس یاد میگیرید .

شماتیک مقاومت

در نقشه یک مدار الکترونیکی، نماد مقاومت یک خط زیگ زاگ است ، که معمولا مقدار آن در کنارش نوشته شده.

آموزش خواندن مقدار مقاوت ها

آموزش خواندن مقدار مقاوت ها

 

یکی از مشخصات مقاومتها غیر از مقدار مقاومت آنها قدرت و توان عبور جریان است . مقاومت های بزرگتر برای جریان و توان های بالا و مقاومت های کوچکتر برای جریان و توان های پایین استفاده میشود .

مشخصات مقاومت ها

تعیین مقدار مقاومتِ یک مقاومت، کمی پیچیده است که می توان با رمزگشایی از نوارهای رنگی از چپ به راست به سمت نوار آخر که مقدار تلرانس یا خطای مقاومت را نشون میده آن را مشخص کرد .مقاومتها معمولا چهار نوار رنگی دارند ، اما مقاومت هایی با ۵ نوار رنگی هم وجود دارند مقاومتهای معمولی چهار رنگ هستند که بیشترین استفاده رو در مدارات الکترونیک دارند .

هنگام خواندن یک مقاومت چهار رنگ یا چهار خط ، دو خط اول با هم ترکیب می شوند تا عددی بین ۱ تا ۹۹ رو نشون بدن. نوار سوم نشان دهنده تعداد صفر هایی است که باید جلود رقم دو نوار اول قرار گیرد در واقع ضریب است. نوار چهارم هم که تلرانس مقاومت رو نشون میده .

رنگ مقاومت ها

رنگ مقاومت ها

به عنوان مثال، در مثال زیر، دو خط اول نشان دهنده ۱ و ۰ است، که با هم به صورت شماره ۱۰ ترکیب شده است. سپسدر ۱۰،۰۰۰ ضرب (که مضرباست) شده ، یا میشه بگیم چهار تا صفر جلوی ۱۰ گذاشتیم ، که میشه  ۱۰۰،۰۰۰Ω یا ۱۰۰ کیلو اهم . در واقع وقتی که مقاومت هزار و یا بیشتر میشه، ما بهش کیلو اهم میگیم.یک کیلو اهم در اصل برابر با ۱۰۰۰ اهم است.پس ، ۱۰۰،۰۰۰Ω به ۱۰۰kΩ خلاصه می شود.

رنگ مقاومت ها

اگر این گیج کننده بود، به یک مثال دیگر نگاه کنیم. این مقاومت دارای شماره اولیه ۱۰ و ضرب ۱۰۰۰ است.  که نتیجه میشه ۱۰،۰۰۰Ω یا ۱۰KΩ .

 

آموزش رنگ مقاومتها

در شکل بالا دو عدد اول تغییر کرده اند و ضریب آن هم کم شده . در این مثال، دو رنگ اول هنگام ترکیب، عدد ۶۸ را ایجاد می کنند و وقتی در ۱۰ ضرب می شود، مقدار ۶۸۰ بدست میاد. چون ۶۸۰Ω کمتر از ۱۰۰۰ است، میگیم مقاومت ۶۸۰Ω است.

خواندن رنگ مقاومتها

نکته آخر، اگر یک میلیون و یا بیشتر اهم وجود داشته باشد، با مگا اهم اندازه گیری می کنیم. به عنوان مثال، این مقاومت به ارزش ۱،۰۰۰،۰۰۰Ω است. که برابر با  یک مگابایت است.

آموزش خواندن مقاومتهای ۵ رنگ 

آموزش خواندن مقاومتهای 5 رنگ 

مقاومت با ۵ رنگ  کمتر استفاده میشه ، روش خوندنش آسونه . بگذارید به طور خلاصه نحوه خواندن آنها را بررسی کنیم. سه رنگ اول عدد را تشکیل میدن و رنگ چهارم ضریب است . پس مقدار مقاومت بالا میشه ، ۱۰۰ که در  ۱۰۰۰ ضرب میکنیم که میشه ۱۰۰K . رنگ پنجم هم مقدار تلرانس یا خطا رو نشون میده.

تلرانس مقاومت یعنی چه ؟

تلرانس مقاومت یعنی چه

مقاومتها هم مثل ما آدما کامل نیستند !!! اونها هم دارای مقدار دقیق و صحیح نیستند و درصدی خطا در ساخت آنها وجود دارد. به این مقدار خطا ، تلرانس میگن .

تلرانس مقاومتها

یک مقاومت با با رنگ نوار تلرانس طلایی ، +/- ۵٪  خطا است. این به این معنی است که مقاومت می تواند  ۵٪ کمتر یا بیشتر از مقدار خوانده شده اون  باشه. بنابراین، اگر یک مقاومت ۱۰۰K داشته باشید و با یک مولتی متر اندازه گیری کنیم، مقدارش  از ۹۵K تا ۱۰۵K نشون داده میشه. برای تمام مدارهایی که در دوره آموزش الکترونیک خواهیم ساخت، چنین مقادیری تقریبا درست خواهد بود. ما اغلب الکترونیک را به عنوان یک علم دقیقمیشناسیم ، اما حقیقت این است که در بسیاری از موارد قطعات دارای خطاهایی هستند.

کدهای رنگی مقاومت

پس وقتی یک مقاومت چهار رنگ دارای خطای +/- ۵ درصد است یعنی نوار چهارم اون طلایی هست.

خواندن مقاومتهای 5 رنگ

مقاومت پنج رنگ شکل بالا دارای خطا یا تلرانس  +/- ۱٪ است و این یعنی رنگ پنجمش  یک نوار قهوه ای هست.

 

مقاومت متغیر چیست ؟

یک مقاومت متغیر ، مقاومتی است که مقدار آن در محدوده خاص و تعیین شده ای تغییر میکند یا ما ان را تغییر میدهیم .

مقاومت متغییر

بعضی از رایج ترین مقاومتهای متغیری مه احتمالا با اونها  روبرو میشید شامل فتو رزیستورها ، که با تابش نور مقاومتش تغییر می کنه، سنسور خمشی که نسبت به خم شدن مقاومتش تغییر می کند و سنسور فشار که مقاومتش هنگام فشار دادن روی سطحش تغییر میکنه. مقاومتهای متغییر دیگری هم هستند که نسبت به دما ، رطوبت و گاز مقاومتشون تغییر میکنه .

پتاسیومتر کشویی

 

 

مهمترین و پراستفاده ترین مقاومت متغییر ،پتانسیومتر هست. این از شایع ترین مقاومت متغیر در مدارات الکترونیک است . مثلا در دیمرها که کار کم و زیاد کردن نور لامپ رو انجام میدن از پتانسیومتر استفاده میشه .

پتانسیومترها

پتانسیومترها در محدوده وسیعی قرار می گیرند و از صفر اهم تا هر مقداری ، که روی اونها نوشته شده .

 

نمای داخل پتانسومترها

نمای داخلی مقاومت متغییر

در داخل یک پتانسیومتر  یک دستگیره متحرک یا اهرم کشویی وجود دارد که یک عنصر رسانا را روی یک سطح دارای مقاومت الکتریکی حرکت می کند.

پتانسیومتر

با اتصال یک سیم به یکی از پایانه های بیرونی آن و پایه وسط ، می توان یک پتانسیومتر را به عنوان یک مقاومت متغیر استفاده کرد.

شماتیک مقاومت متغیر

شکل بالا شماتیک یک مقاوت متغیر را در مدارات الکترونیک نشان میدهد.

 

تقسیم ولتاژ با مقاومتها

تقسیم ولتاژ با مقاومت

اگر مقاومتها رو به صورت سری به هم وصل کنیم ، میتونیم ولتاژ های متفواتی که بسته به مقدار هر مقاوت داره رو از دو سر هر مقاومت بدست بیاریم .

 

پتانسیومترها

با چرخاندم اهرم پتاسیومتر مقدار مقاومت بین دو پایه طرفین نسبت به پایه وسط تغییر میکنه و در هر طرف مقدار متفاومتی رو داریم تا زمانی که اهرم در وسط قرار بگیره و مقاومت دو طرف برابر بشه . اگر به سیم قرمز و مشکی ولتاژ بدیم ، ولتاژ پایه وسط با چرخاندن اهم پتانسیومتر بین صفر تا مقدار ولتاژ داده شده تغییر میکند.

انواع پتانسیومتر

یک نوع پتانسیومتر خطی که دارای منحنی پاسخ خطی است. با چرخاندن یا حرکت دادن اهرم پتانسیومتر ، مقاومت به طور پیوسته افزایش یا کاهش می یابد. پتانسومترهای خطی بیشترین استفاده را در مدارات الکترونیک دارند.

 

پتانسیومتر لگاریتمی

 

نوع دیگر ،پتانسیومتر لگاریتمی که تغییر مقاومت اون به صورت یک  منحنی لگاریتمی است.این نوع پتانسیومتر به طور عمده برای تنظیم حجم صدا یا به اصطلاح برای ولوم کم و زیاد کردن صدا استفاده میشود. اگر شما از یک پتانسیومتر خطی برای تنظیم حجم صدا استفاده کنید، صدای بسیار ناگهانی زیاد میشود. با استفاده از پتانسیومتر لگاریتمی، می توانید منحنی و بلتدی صدا رو تدریجی  و آرام  افزایش دهید.

 

منیع : instructables.com

مقاومت و انواع آن
4.3 (85%) 12 votes

درباره ی هادی ندائی

Hadi Nedaee
هادی ندائی

همچنین ببینید

آموزش الکترونیک

آموزش الکترونیک به زبان ساده

آموزش الکترونیک ، یادگیری الکترونیک بسیار ساده تر از چیزیست که شما فکر می کنید …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نه + چهارده =

Website Security Test